درود بر هنرمندان و هنر دوستان

همون طور که می دونید مبحث آکوستیک یکی از مهم ترین موضوعاتی هست که اکثر علاقه مندان به صدابرداری خواه نا خواه با اون در گیر هستند و همیشه این سوال برای دوستان پیش می آد که آیا آکوستیک من استاندارد هست یا خیر ؟ به همین خاطر در این تاپیک قصد دارم که مطالبی جامع در چند شماره ، در مورد

آکوستیک ، جذب صدا ، انتقال صدا و طراحی پلان استودیو به صورت اکادمیک ارائه بدم تا دوستانی که قصد ساخت یک استودیو صدابرداری حرفه ای و استاندارد رو دارن ، بتونن با این اطلاعات به بهترین نحو کار خودشون رو پیش ببرن.

.................................................. .................................................. ...

شماره 1

مقدمه ای کوتاه در مورد صدا

صدا وسیله ی ارتباط است ، ارتباط انسان ها با یکدیگر ، ارتباط با طبیعت .
صدا اولین وسیله ی ارتباط انسان ها با یکدیگر بوده و علم تولید و دریافت صدا آکوستیک نام دارد.

کمیت های صوتی

دامنه (Amplitude) : فاصله ی بین دو نقطه بیشینه و کمینه فشار در امواج صوتی را گویند.

فرکانس (Frequency) : تعداد نوسانات کامل امواج در یک ثانیه که از یک نقطه ی معینی عبور کنند.واحد تعداد نوسانات در ثانیه ، هرتز (Hz) نامیده می شود.

سرعت صوت (Velocity) : مقدار مسافت طی شده توسط امواج صوتی در مدت یک ثانیه را گویند.

مثلا سرعت صدا در فولاد 6100 متر بر ثانیه و در هوا 344 و در لاستیک 150 می باشد.

طول موج (Wavelength) : عبارت است از فاصله ی بین دو نقطه متوالی و همانند.
طول موج به سرعت و نیز فرکانس صدا بستگی داره.

فرکانس / سرعت = طول موج
wavelength_sm copy.jpg
پس هرچی سرعت صوت بالا تر و فرکانس پایین تر باشد طول موج بیشتر است.


* شاید جالب باشه بدونید که گوش ما صداهایی که فرکانس آنها از Hz 20 الی Hz 20000 باشد را می شنود که به این محدده شنوایی می گویند.

* شاید براتون جالب باشه بدونید که اگر گوش انسان قادر به شنیدن اصوات با فرکانس های پایین تر (بم) 16Hz بود ، زندگی کردن بسیاد دشوار می شد چون در این صورت صدای گردش خون و یا هضم غذا شنیده می شد و همواره صدایی شبیه به ریزش آبشار حس می شد.



جذب صدا Sound Absorption

اساس طراحی صوتی یک اتاق بر تاثیر جاذب های صوتی متفاوت در آن اتاق است.اصولا هنگامی انرژی صوتی جذب می شود که تبدیل به نوع دیگری از انرژی گردد . معمولا این تبدیل انرژی ، تبدیل به انرژی گرمایی بوده و مقدار بسیار کمی هم به انرژی جنبشی تبدیل می شه.

مفهوم جذب انرژی صدا ، تباهی و تبدیل شدن آن به گرما است. وقتی که پرتو صوتی به سطحی برخورد می کند مقداری از انرژی آن جذب می شود از این رو در اتاقی که سطوح داخلی آن به طور کامل با جذب کننده پوشانده شود ،

مانند استودیو های صدابرداری ، انعکاس چندانی رخ نداده و شنونده فقط صدای مستقیم را در یافت می کند و ما نیز در استودیو همین مطلب را می خواهیم ، تباهی و میرا شدن صدا .

از لحاظ تئوری بهترین ماده ی ایده ال برای جذب ، دارای ضریب 1 خواهد بود که عملا در طبیعت وجود ندارد.و به طور کلی سطوحی که دارای ضریب جذب بزرگتر یا مساوی 0/5 باشند ، سطوح جذب کننده و سطوحی که دارای ضریب 0/2 یا کمتر از این هستند را بازتابنده صدا می گویند.



انواع جدب کننده های صوتی

جذب کننده های صوتی بر حسب تغییرات ضریب جذب آنها بر حسب فرکانس ، نوع آنها مشخص می شود.


جذب کننده های الیافی یا متخلخل

جذب کننده های متخلخل مانند ، پشم های معدنی ، الیاف و فوم ها دارای ساختمانی باز و متخلخل می باشند . تبدیل انرژی صوتی به گرمایی توسط برخورد مولکول های مرتعش هوا با حفره های ساختمان متخلخل این گونه مواد است . کارایی این نوع جذب کننده در فرکانس های بالا با طول موج های پایین بهتر است.

اگر ضخامت جذب کننده کمتر از 1/4 طول موج باشد ، تاثیر کمتری در جذب کنندگی خواهد داشت.علاوه بر ضخامت و پرزدار بودن این نوع جذب کننده ها که عوامل بسیار مهمی هستند ، میزان فشردگی نیز سهم عمده ای در تعیین ضریب جذب آنها دارد. چنانچه مقدار مقاومت نفوذ پذیری کم باشد ،

بدیهی است که از سطح جسم الیافی انرژی کمتری بازتاب می گردد ولی انرژی داخل شده به جسم متخلخل در آن تباهی نیافته و از دیوار پشت جسم بازتاب و در نتیجه ضریب جذب کاهش خواهد یافت . هر گاه ضخامت صفحه جذب کننده به حد کفایت (1/4 طول موج) نباشد ، ضریب جذب به مقدار قابل توجهی کاهش می یابد ، به این ترتیب

که با تبدیل ضخامت از 10cm به 1cm حداکثر ضریب جذب از 80% به 5% کاهش می یابد.

alyafi motekhalkhel.jpg

خواص این گونه جذب کننده ها به شرح زیر می باشد :

_ ضریب جذب جسم الیافی با افزایش فرکانس بیشتر می شود.
_ ضریب جذب برای فرکانس های پایین (اوای بم) به ضخامت زیاد اجسام الیافی (در حدود 10cm ) و کم بودن فشردگی ان بستگی داره.

* چنانچه سطح این جذب کننده ها رنگ شود ، ضریب جذب انها کاهش می یابد ، از رنگ های روغنی و پلاستیک به هیچ وجه نباید استفاده کرد . و در ضورت لزوم فقط استفاده از رنگ های محلول در آب به مقدار کم و با پیستوله مجاز است.
tasire rang dar jazb.jpg

*** نکته مهم قابل توجه جهت استفاده بهینه از این نوع جذب کننده ها

چنانچه این صفحات الیافی با یک فاصله ای از دیوار نصب گردند ، تاثیر یگ جذب کننده ی ضخیم را خواهد داشت بیشترین تاثیر زمانی خواهد بود که فاصله دیوار تا مرکز جذب کننده برابر با 1/4 طول موج باشد .

alyafi ba hava.jpg
.................................................. .................................................. .........................................

در شماره بعدی در مورد جذب کننده های پوسته ای صحبت می کنیم ...

ادامه دارد ...